Connect with us

Lifestyle

Čisti “nered” i čuva život

Published

on

Limfne žlezde mogu da “zarobe” kancerogene ćelije i tako zaustave dalje širenje tumora.

U odnosu na krvotok o kojem “svi sve znaju”, limfni sistem je za mnoge nepoznanica. Od ovog važnog sistema, “autoputa” između tkiva i krvi, najviše zavisi da li će organizam uspješno da odbije bolest i da se liječi od povreda – objašnjava za “Život plus” fiziolog, prof. dr Zvezdana Kojić sa Medicinskog fakulteta u Beogradu i dodaje:

– U odnosu na krvotok, limfni sistem je kao “mlađa sestra”. Limfotok sve vrijeme radi tiho, u sjenci, čisteći “nered” koji su napravili svi drugi sistemi u tijelu.

* Šta obuhvata limfni sistem?

– Limfni sistem čini limfa, limfni sudovi, limfne žlijezde, odnosno čvorići i limfni organi, poznati i kao velike limfne žlijezde. Limfa, ili na latinskom “kraljica vode”, nastaje iz krvi, odnosno od tečnosti kojom krv “kupa” svaku našu ćeliju. Limfni sudovi vraćaju limfu u krvotok, zahvaljujući kojoj se dio krvi, praktično, “reciklira”. Posmatrano dalje, limfne žlijezde su najvažnije komponente imunskog sistema, jer stvaraju i skladište imunske ćelije, uključujući i limfocite. Smještene su duž limfnih sudova, raspoređenih svuda po tijelu, ali sa većom koncentracijom u specijalnim zonama. Ima ih između 600 i 700, najviše u predjelu vrata, pazuha i prepona gde mogu i da se napipaju.

* A velike limfne žlijezde?

– To su slezena i slijepo crijevo u stomaku, kao i timus u grudnom košu. Sve one predstavljaju primarnu barijeru protiv širenja bolesti, među kojima su i neke veoma opasne, kao što su infekcije i karcinomi. Ukoliko se bolest raširi na limfne žlijezde, one oteknu, postanu bolne i lako se pipaju. Bolne žlijezde obično znače infekciju, a ako se radi o karcinomu širenje je postepeno i bezbolno. Ukoliko se posumnja na karcinom uzima se punktat ili isječak limfne žlijezde i šalje na biopsiju.

* Koja je njihova osnovna uloga?

– Zajedno sa drugim organima pomažu da se održi stalni sastav tečne sredine u organizmu. Limfne žlijezde filtriraju i transportuju tečnost, odnosno limfu, tkivne tečnosti iz svih tkiva, vraćaju proteine plazme natrag u vene i uopšte u krvotok. Transportuju u krv i masti koje se apsorbuju u crijevima, kao i velike molekule enzima i hormona sa mjesta gdje se stvaraju. Istovremeno, limfni čvorovi filtriraju limfu i zadržavaju mikroorganizme, bakterije i viruse kao i otrove. Jednostavnije rečeno, limfni sitem kada je zdrav, čisti cio organizam.

* To znači da je limfni sistem istinski čuvar zdravlja?

– S obzirom na to šta sve čini, jeste. Limfa, zapravo, vraća proteine krvi koji su na neki način “pobjegli” kroz zidove kapilara u tkivo. Zašto je to važno? Na ovaj način se obezbeđuje da se zapremina krvi ne smanjuje, a zapremina tečnosti u tkivima ne povećava. Ovo je životno važna funkcija limfe, jer u slučaju da se ne postigne vraćanje proteina, smrt nastupa u roku od nekoliko sati. A najvažnija uloga limfnih žlijezda je pročišćavanje limfe, sprečavanju širenja zaraze i u proizvodnji limfocita i antitijela, uz pomoć kojih se organizam bori protiv bakterija, virusa i gljivica kao i protiv tumorski izmjenjenih ćelija.

* A kako funkcioniše kada se javi bolest?

– Limfni sistem funkcioniše po principu ostvarivanja bliskih veza sa brojnim tkivima i krvotokom. Odgovoran je za raznošenje malignih ćelija između različitih dijelova tijela u procesu metastaza. Limfne žlijezde mogu da “zarobe” kancerogene ćelije i tako zaustave dalje širenje tumora. Ali, ako nisu uspješne u njihovom uništavanju onda postaju mjesto u kome se tumor sekundarno razvija. Zapravo, poremećaj funkcije limfnog sistema dovodi do nastanka drugih poremećaja, od nastanka celulita pa sve do malignih tumora.

Za koje sve bolesti može biti odgovoran?

– Može biti odgovoran za nastanak otoka tkiva, odnosno limfedem. To je stanje u kome se višak tečnosti u tkivu ne vraća u krvotok, najčešće usled blokade limfnih sudova. Prepoznaje se po hroničnom otoku ekstremiteta zbog akumulacije limfe. Ovakvo stanje opterećuje blizu 20 odsto bolesnica nakon operacije karcinoma dojke. Infekcija limfnih sudova je, takođe dosta česta komplikacija nastala zbog bakterijskih infekcija kože. Postoji i infekcija limfnih žlezda u trbušnoj duplji, prilično česta kod dece i tinejdžera. Ima slične kliničke znake kao zapaljenje slepog creva, ali je razlika u tome što često prolazi spontano. Kod tuberkuloze, HIV-a, bolesti poljupca (infektivne mononukleoze), karcinoma poznatih kao Hočkinov i Ne-Hočkinov limfom, metastaza tumorskih ćelija dojke, pluća, usne duplje dolazi do uvećanja, odnosno oticanja limfnih žlezda.

KAKO GA SAČUVATI?

ZDRAVE životne navike mogu da sačuvaju funkcije limfnog sistema, a pravilna ishrana posebno je značajna. Izbjegavajte obrađenu hranu, jer se na taj način smanjuje ukupna količina “tjelesnog mulja” koje limfni sistem treba da očisti. Redovan unos presne, termički neobrađene hrane, redovno pražnjenje debelog crijeva koje olakšava rad jetre, bubrega i slezine pomaže očuvanju limfnog sistema. Takođe bi bilo poželjno da pušači ostave cigarete. Neophodno je i redovno hidriranje organizma. Duboko disanje je još jedan način da se stimuliše kretanje limfe kroz tijelo. Prakrikujte redovnu fizičku aktivnost – hodanje, plivanje, istezanje, jogu, pilates, ples, kao i druge vrste individualno prilagođenih vježbi za stimulisanje limfotoka. Zdravo znojenje takođe je poželjno za dobru detoksikaciju organizma i funkciju limfnog sistema. Da bi se to postiglo trebalo bi makar jednom nedeljno otići u saunu ili parno kupatilo.

Tjesna odeća može da poremeti rad limfotoka. Tjesne farmerke, bluze, brushalteri i veš mogu da izvrše takav pritisak na limfne žlijezde i zaustave protok limfe. Latentno su posebno opasni brushalteri. Stoga je poželjno da bar 12 sati u toku dana žena bude bez brushaltera, a najbolje da spava bez ovog dijela odjeće. Dobar izbor je i lagana limfna masaa, naročito u predjelu stomaka, pazuha i dojki.

Limfotok može da se blokira i stresom, zato se trudite da se ne nervirate oko svega – savetuje dr Kojić.

Izvor: novosti.rs

Popularno